Ethylalcohol, ook wel beter bekend als ethanol, is een organische verbinding die in verscheidene producten zoals biociden, cosmetica, detergenten, en lijmen en mastieken gebruikt wordt. Een van zijn bekendste toepassingen is als werkzame stof in veel voorkomende biocideproducten. Denk maar terug aan de COVID-19 periode in 2020 waar iedereen wel met een desinfecterende handgel op basis van alcohol in aanraking is gekomen. Dankzij zijn functie als oplos-, koelings-, en conserveermiddel en zijn antimicrobiële eigenschappen is ethanol als het ware een manusje-van-alles!
Ethanol in zijn wetgevend kader – appelen versus peren?
Op basis van een wetenschappelijk rapport van de Griekse overheid ingediend in 2024 overwegen nu de Europese Commissie en de lidstaten om ethanol te herindelen als “kankerverwekkend”, “mutageen” of “schadelijk voor de voortplanting of het nageslacht” (CMR) krachtens de biocideverordening. De Griekse overheid wil zelfs nog een stap verder gaan en een bijkomend voorstel indienen op basis van hetzelfde wetenschappelijk dossier om de stof ook als CMR in te delen krachtens de CLP-verordening. Alleen is er één groot fundamenteel probleem met deze aanvraag tot herindeling bij beide verordeningen.
Het dossier is onvolledig en enkel gebaseerd op studies waarbij er gekeken wordt naar de schadelijke gvolgen van overmatig drinken van alcohol, wat niet het opzet is van een biocide, detergent of cosmeticaproduct. Dat is zoals het vergelijken van appelen met peren!
Tot nu toe is er geen enkel wetenschappelijk bewijs op basis van in vivo of epidemiologische studies dat aantoont dat de inname van ethanol via de huid of inademing schadelijk is voor de gezondheid. Ethanol komt zelfs van nature voor in niet-alcoholische dranken zoals sinaasappelsap. De blootstelling aan ethanol door de consumptie van sinaasappelsap kan je vergelijken met deze via de huid of de inademing van ethanol zoals bij biocides, cosmetica of schoonmaakproducten. Nemen we binnenkort dan ook afscheid van ons geliefde (sinaas)appelsap bij het ontbijt? Klinkt tegenstrijdig als je het ons vraagt. Daarenboven zet de industrie zich ook in om de ethanol in hun producten te denatureren. Dat wil zeggen dat de alcohol volledig ongeschikt is om te drinken door de mens. Een parfum of schoonmaakmiddel is uiteraard niet bedoeld om van te genieten tijdens een maaltijd op restaurant – tenzij misschien om verzorgd en zelfzeker over te komen bij je gezelschap of om de afwas te doen na een gezellige avond.
Een ongewenste vergelijking met desastreuze gevolgen
Een verbod op het gebruik van ethanol als biocide zou desastreuze gevolgen hebben voor onze huidige samenleving. Het is een van de meeste effectieve bestanddelen om het risico op infecties door een breed spectrum aan schadelijke organismen te verlagen. Herinner je je nog het voorbeeld over alcoholgels op basis van ethanol? De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft deze producten aangeduid als dé gouden standaard wat betreft hygiëne in de gezondheidszorg om zo het risico op COVID-19 infecties te verlagen. Nog eens de strijd aangaan met een pandemie, maar dan zonder de hulp van onze held ethanol, is ondenkbaar!
Door het “duizendpoot” karakter van ethanol is het product quasi onvervangbaar en een essentieel bestanddeel in producten verspreid over een groot aantal sectoren. Er bestaat immers geen mogelijk alternatief die de diverse functionaliteiten van ethanol kan evenaren. Zelfs als er een uitzondering komt op het gebruik van ethanol in andere producten dan biociden, betekent dit dat er nog steeds een vervanger voor sommige casussen gezocht moet worden, met alle gevolgen van dien. Deze herformulering zou een enorme kost zijn voor de industrie en verhoogt het risico op concurrentievervalsing ten nadele van onze KMO’s.
Kortom, een herindeling van ethanol zonder volledige en correcte wetenschappelijke verantwoording is economisch en maatschappelijk contraproductief zonder ook maar één waarneembaar voordeel voor de consument of de volksgezondheid.
Wat doet Detic?
Daarom roepen de Detic-sectoren (Biociden, Cosmetica, Detergenten, Lijmen & Mastieken) de Belgische instanties, de EU-lidstaten, de Europese Commissie en het ECHA op om zich te kanten tegen elk voorstel tot CMR-indeling van ethanol voor deze toepassingen en om vast te houden aan de huidige indeling, die berust op een strenge beoordeling van de blootstelling op basis van wetenschappelijke expertise. Laat ons dus appelen met appelen en peren met peren vergelijken zoals het hoort in de wetenschap!